Loes groeide op in Enschede en verhuisde op haar negentiende naar Utrecht om Design for Change and Innovation te studeren aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Daarmee begon een ontdekkingstocht waarin zij bewust ongebaande wegen verkent en kunst inzet om positieve maatschappelijke verandering te stimuleren. Vanuit haar achtergrond als muzikant, interdisciplinair kunstenaar en makend onderzoeker onderzoekt zij hoe kunst kan bijdragen aan een verschuiving van een ego- naar een ecocentrisch wereldbeeld. Haar werk richt zich op de relatie tussen mens, natuur, verbeelding en maatschappelijke verandering. Muziek vormt daarbij het vertrekpunt voor een bredere dialoog over hoe we ons verhouden tot elkaar, de natuur en de toekomst.

De kern van haar bijdrage werd gevormd door haar kunstproject Schemertij, dat zij omschrijft als ‘een luwte in de onrustige overgangsfase tussen het bekende en het onbekende’. Het project ontstond in 2024 als een artistiek onderzoek naar de rol van kunst in de klimaatcrisis en bredere polycrisis. Vanuit muziek, beeld, poëtische teksten en reflectieve vragen verkent Loes hoe kunst kan bijdragen aan herverbinding met de natuur en aan nieuwe manieren van kijken, denken en handelen in een veranderende wereld.

Volgens haar bevinden we ons in een periode waarin oude zekerheden vervagen, bestaande denkkaders tekortschieten en ruimte ontstaat om opnieuw te kijken, te voelen en te verbeelden. Vanuit dat perspectief bracht zij muziek, verhalen en reflectieve vragen die aansloten bij Rotmans’ verhaal over transities en maatschappelijke kantelpunten. Tijdens de middag speelde zij de nummers Blue Skies On Hold, Sirens and Poems, If We Dance, If We Dream, Yearning For Yesterday en The Whale’s Cry, waarmee de verschillende onderdelen van het programma op natuurlijke wijze met elkaar werden verbonden.

Een terugkerend motief in haar werk is de vraag: ‘If we dance, if we dream, who can we be?’ Deze zin vormt zowel de ondertitel van Schemertij als een uitnodiging om anders naar de toekomst te kijken. In plaats van uitsluitend te reageren op crisis en verlies onderzoekt Loes hoe verwondering, verbondenheid en verbeelding nieuwe handelingsruimte kunnen openen. In haar werk keert steeds de vraag terug hoe wij ons als mens verhouden tot de natuur en tot de grotere systemen waarvan wij deel uitmaken.

Tijdens de boekpresentatie vertelde zij hoe haar betrokkenheid bij natuur- en klimaat-vraagstukken begon in haar jeugd en zich ontwikkelde tot een artistiek onderzoek naar de rol van kunst in tijden van klimaatcrisis en bredere maatschappelijke ontwrichting. Daarbij verwees zij naar het inzicht dat sommige inheemse culturen geen apart woord kennen voor natuur, omdat mens en natuur daarin niet als gescheiden werkelijkheden worden gezien. Dat idee vormt een belangrijk uitgangspunt in haar werk.

Een concreet voorbeeld hiervan is haar lied The Whale’s Cry. Daarin gebruikt zij het verhaal van zingende walvissen als ingang om na te denken over verbondenheid met niet-menselijk leven. In haar toelichting beschrijft zij hoe de ontdekking van walviszang in de twintigste eeuw bijdroeg aan een veranderende publieke houding ten opzichte van de walvisjacht. Het nummer begint bij gevoelens van kleinheid en verlies, maar eindigt bij het besef dat we niet alleen zijn en met elkaar verbonden blijven, verwoord in regels als: ‘I feel so small, but not alone’ en ‘Together we are’.

Rond de boekpresentaties van Kanteltijd publiceerde Loes bovendien haar eigen Schemertij-gids, waarin veel van de thema’s uit haar artistieke onderzoek verder worden uitgewerkt. De gids is sinds eind vorige maand beschikbaar via haar website en tijdens bijeenkomsten waaraan zij een bijdrage levert.

Tijdens de boeklancering werd duidelijk dat Schemertij meer is dan een artistiek project. Het beschrijft een gevoel dat veel mensen herkennen: we nemen afscheid van oude zekerheden, terwijl nog niet duidelijk is wat ervoor in de plaats komt. Juist daardoor vormde het een mooie verbinding met de ideeën die Jan Rotmans in Kanteltijd naar voren bracht.

Loes voegde wat mij betreft met Schemertij echt wat toe aan de boekpresentatie van Rotmans. Haar bijdrage maakte voelbaar dat verandering niet alleen gaat over systemen, maar ook over hoe we ons verhouden tot elkaar, de natuur en de toekomst. Met haar muziek, verhalen en verbeeldingskracht bracht zij rust, reflectie en verbondenheid in een gesprek over grote maatschappelijke vraagstukken.

Nogmaals dank Loes voor je mooie en belangrijke bijdrage aan deze middag.