Voor wie het nummer Year in a Spiral niet kent: in het gesprek bij 3voor12 Radio waarin Thomas Azier afgelopen week co-host was, licht hij zijn nieuwe werk toe en verbindt het aan een heftige periode in zijn leven. Hij vertelt dat zijn vrouw in 2023 kanker kreeg en dat hij daar aanvankelijk nauwelijks woorden voor kon vinden. Vanuit die ervaring begon hij muziek te schrijven, eerst in instrumentale vorm, onder meer voor strijkers. Pas later kreeg dat materiaal ook tekst en groeide het uit tot Year in a Spiral, een van de eerste nummers van zijn nieuwe project PANORAMA. Het nummer staat niet op zichzelf, maar vormt de ingang tot een groter geheel.

Year in a Spiral vertelt over een periode van ziekte, nabijheid, verlangen en ontregeling, zonder daar een eenvoudig verhaal van te maken. Azier beschrijft het lied als een compositie van herinneringen, indrukken en emotionele fragmenten. Vanochtend luisterde ik zijn gesprek met Femke van der Laan in Nooit meer slapen terug, waarin hij daar dieper op ingaat. Het nummer gaat expliciet over het verlangen naar iemand die ziek is en over de manier waarop herinneringen en liefde als het ware bewaard blijven en opnieuw beleefd kunnen worden. Daardoor werkt het nummer niet als een chronologisch verslag, maar als een benadering van wat zo’n ervaring met een mens doet. De song raakt aan liefde onder druk, zorg en lichamelijkheid, en aan het zoeken naar taal voor iets dat zich moeilijk direct laat zeggen.

Binnen PANORAMA krijgt die benadering extra diepte. Azier presenteert het album in het interview als een werk met meerdere perspectieven. Het vertrekt vanuit zijn eigen ervaring, maar probeert daar niet volledig in opgesloten te blijven. In het radio-programma Nooit meer slapen vertelde hij hoe het project aanvankelijk juist bestond uit observaties van anderen, mensen in de stad zoals taxichauffeurs en voorbijgangers, en pas later zijn eigen perspectief daarin een duidelijke plaats kreeg. Daarmee wordt PANORAMA niet alleen een persoonlijk document, maar ook een poging om verschillende ervaringen met elkaar te verbinden.

Year in a Spiral laat zien hoe muziek een vorm kan bieden wanneer gewone taal tekortschiet. Het nummer presenteert pijn niet als iets dat gedragen, gevormd en gedeeld kan worden. Tegelijk wijst Azier dat persoonlijke ervaringen betekenis krijgen in relatie tot die van anderen. In die zin vormt het lied de kern van zijn nieuwe album en de naam van zijn huidige show PANORAMA: een persoonlijk vertrekpunt dat wordt opengezet naar herkenning, interpretatie en gedeelde kwetsbaarheid.

En precies dat gebeurde gisteravond ook in Luxor Live: een uur lang waarin alles samenviel en de muziek precies zei wat je zelf niet onder woorden krijgt. Prachtig!