Nynke Laverman is zangeres en taalkunstenaar die samen met haar partner en componist Sytze Pruiksma al meer dan twintig jaar voorstellingen maakt waarin muziek, taal en verbeelding samenkomen. In haar nieuwe voorstelling OAK verkent ze de relatie tussen mens en natuur en de manier waarop we naar vooruitgang kijken.
Gisteravond waren Gerjanne en ik bij haar voorstelling in een vrijwel uitverkochte Muzenzaal van Musis Sacrum in Arnhem. Het podium was ingericht met enkele instrumenten en techniek, en boven het podium hing een groot, rond object met projecties die mij idd deden denken aan een doorsnede van een eik.
Na het doven van de lichten kwamen Nynke en Sytze het podium op. Na een korte stilte begon Nynke te vertellen:
Once upon a time
There was a dot
A tiny, almost invisible dot
With great ambitions…
‘The Story of the Straight Line’ is een muzikaal sprookje over een kleine punt die de ambitie heeft een rechte lijn te worden: de langste rechte lijn die de wereld ooit heeft gezien. Het verhaal laat zien hoe een ogenschijnlijk logisch idee, altijd vooruitgaan, kan uitgroeien tot een dominante manier van denken. Wat begint als richting en ambitie, ontwikkelt zich tot een systeem waarin groei, snelheid en doelgerichtheid centraal staan, terwijl andere vormen van leven naar de achtergrond verdwijnen.
Gaandeweg wordt zichtbaar hoe deze lineaire manier van leven kan leiden tot vervreemding, uitputting en verlies van samenhang. Doordat het systeem niet kan buigen, bouwt de spanning zich op, die uiteindelijk een omslagpunt bereikt. Op dat moment ontstaat ruimte voor een andere vorm, gesymboliseerd door de cirkel.
Vanaf dat moment zat ik ook met mijn gedachten al in een andere, meditatieve wereld. De avond bestond uit een afwisseling van songs en spoken word, met onder andere Dat it der al is, Song of OAK, Holding Space, Home in the Moment en The Story of the Straight Line. De muziek en de beelden liepen in elkaar over. Soms was het ingetogen, soms meer gelaagd.
Voor mij voelde de voorstelling als een beweging tussen richting en loslaten, tussen doorgaan en afbuigen. Het deed me denken aan het verhaal over de Hadza in Tanzania, over de kunst om van richting te veranderen dat ik ooit hoorde van Floris Alkemade.
Nynke en Sytze brachten een avond die niet alles invult, maar ruimte laat om zelf betekenis te geven aan wat je ziet en hoort. Voor mij was het bovendien een fijne overgang na een drukke meerdaagse van de politie, waar ik vlak daarvoor vandaan kwam.
