De Mors is een timmerfabriek en prefab-producent uit Rijssen, gespecialiseerd in houten kozijnen, ramen, deuren, gevelelementen en prefab badkamers, en maakt deel uit van VolkerWessels. Wat De Mors interessant maakt, is niet alleen de inzet van digitale technologie in de productie, maar vooral de manier waarop het bedrijf in ruim tien jaar tijd een data-gedreven productieomgeving heeft opgebouwd. De ontwikkeling van een papierloze fabriek, het gebruik van RFID-chips als digitale identiteit van bouw-componenten en het ontstaan van intern ontwikkelde software op basis van AI-ondersteunde ontwikkeltools wijzen gezamenlijk op een verschuiving waarbij informatie steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van het primaire productieproces. Daarmee laat De Mors zien hoe digitalisering in een traditionele maakomgeving kan uitgroeien tot een bredere organisatorische transformatie.

De kern van de digitale strategie van De Mors is de zogeheten Digitale Fabriek. De eerste stappen werden rond 2013 gezet met het in kaart brengen en standaardiseren van processen. In 2017 begon het bedrijf met het inbouwen van chips in kozijn-onderdelen en in 2019 werd, in samenwerking met Matrix Software en Agillox, een webomgeving voor de fabriek geïntroduceerd. Voorafgaand aan deze ontwikkeling werden dagelijks bijna 1.500 papieren printjes gebruikt voor werkstroombegeleiding. Op jaarbasis ging het om ongeveer 350.000 printjes, waarvan een groot deel overbodig werd door de overgang naar papierloze productie. Digitalisering werd daarmee niet alleen een middel om informatie toegankelijker te maken, maar ook een instrument voor procesoptimalisatie, duurzaamheid en vermindering van de werkdruk binnen productie en werkvoorbereiding.

Een tweede belangrijk element is de toepassing van RFID-chips als digitaal label in elk kozijnonderdeel. De chip wordt aangebracht zodra het hout op lengte is gezaagd en vormt de koppeling met alle productinformatie die voorheen verspreid stond over tekeningen, formulieren en papieren mappen. In 2022 rapporteerde De Mors dat sinds de start van dit traject ongeveer 571.000 chips zijn verwerkt in kozijnen, ramen en deuren. Via deze chips zijn actuele tekeningen en productdata direct digitaal beschikbaar, kunnen werkstromen worden gevolgd en aangestuurd en is op ieder moment track-and-trace mogelijk tot op productniveau.

De RFID-chip fungeert daarbij als toegangspunt tot een digitale identiteit van het product gedurende de gehele levenscyclus. Iedere chip verwijst naar een unieke dataset waarin ontwerpinformatie, productiestatus, logistieke gegevens en service-informatie samenkomen. Hierdoor ontstaat een situatie waarin een kozijn niet langer alleen een fysiek product is, maar ook een informatie-object dat gedurende productie, levering en gebruik digitaal gevolgd kan worden.

Vanuit het perspectief van Industry 4.0 vertoont deze aanpak kenmerken van een vroege Digital Twin-benadering, waarbij fysieke objecten en digitale representaties met elkaar verbonden blijven, hoewel niet gesproken kan worden van een volledige Digital Twin in de klassieke betekenis van realtime gesynchroniseerde fysieke en digitale representaties. Hoewel De Mors deze terminologie zelf nauwelijks gebruikt, sluit de praktijk daar inhoudelijk wel op aan.

De chipdata wordt bovendien gebruikt bij het beladen en registreren van transport-bokken, zodat een optimale belading kan worden gerealiseerd en op de bouwplaats direct uitgelezen kan worden welk kozijn, raam of deur waar hoort. Daarnaast draaien pilots waarbij aannemers scanners en gekoppelde applicaties gebruiken om chips in de gevel uit te lezen, foto’s en projectgegevens toe te voegen en serviceprocessen te ondersteunen. Daarmee raakt de digitale strategie niet alleen de interne productie-keten, maar ook de overdracht, het onderhoud en de dienstverlening richting klanten.

Naast de Digitale Fabriek ontwikkelt De Mors intern maatwerksoftware bovenop bestaande systemen zoals ERP-omgevingen en bedrijfsdatabases. Volgens een recent LinkedIn-bericht van Jarno Duursma bouwde ICT-coördinator Jacco Kettelarij, met een achtergrond als timmerman en machinaal houtbewerker, de afgelopen maanden meerdere toepassingen met AI-ondersteunde vibecoding-tools, specifiek Lovable. Het gaat onder meer om een productconfigurator die klantopdrachten omzet naar 3D-visualisaties, artikelen ophaalt en via API-koppelingen automatisch offertes in het ERP-systeem verwerkt. Werk dat eerder dertig tot zestig minuten per opdracht kostte, wordt daarmee grotendeels geautomatiseerd. Volgens dezelfde bron kostte een eerdere configurator tienduizenden euro’s en jaren ontwikkelingstijd, terwijl een nieuwe versie binnen ongeveer zes weken werd gerealiseerd.

Daarnaast zijn een intern CRM-systeem, een vervanging van een Microsoft-wiki en een tijdregistratietool, gekoppeld aan de bedrijfsdatabase, gebouwd met als doel minder fouten, betere registratie en snellere informatievoorziening.

Interessant is dat deze ontwikkeling niet primair draait om softwareontwikkeling, maar om de verschuiving van digitale maakcapaciteit naar de werkvloer. Waar bedrijfs-software traditioneel werd ontwikkeld door gespecialiseerde IT-afdelingen of externe leveranciers, maken AI-ondersteunde ontwikkelomgevingen het mogelijk dat medewerkers met diepgaande domeinkennis zelf applicaties ontwerpen en bouwen. Hierdoor verschuift een deel van de softwareontwikkeling van de IT-functie naar de operatie. De waarde zit daarbij niet uitsluitend in lagere ontwikkelkosten of kortere doorlooptijden, maar vooral in het verkleinen van de afstand tussen operationele problemen en digitale oplossingen. De rol van IT verschuift daarmee potentieel van ontwikkelaar naar beheerder van architectuur, integraties, standaarden en governance. Tegelijkertijd ontstaat een nieuw spanningsveld tussen lokale optimalisatie en organisatiebrede standaardisatie: wat voor een individuele afdeling een effectieve oplossing is, kan op organisatieniveau leiden tot versnippering wanneer architectuur en governance onvoldoende meebewegen.

In samenhang laten de Digitale Fabriek en de vibecoding-initiatieven zien dat De Mors digitalisering benadert als een continu proces dat zowel de werkvloer als de ondersteunende processen omvat. De Digitale Fabriek maakt papierloze productie mogelijk, reduceert een groot deel van circa 350.000 printjes per jaar en biedt continu inzicht in de voortgang en locatie van producten. De RFID-chipfunctie verbindt ontwerpdata, productieaansturing, logistiek en service en vormt daarmee een concrete uitvoering van een data-gedreven keten binnen één organisatie. De vibecoding-praktijk laat tegelijkertijd zien dat De Mors niet uitsluitend afhankelijk wil zijn van externe softwareleveranciers, maar domeinexperts in staat stelt zelf digitale oplossingen te bouwen bovenop bestaande systemen.

Van papierloze fabriek naar informatie-infrastructuur
Een interessante observatie is dat de verschillende digitaliseringsinitiatieven van De Mors gezamenlijk wijzen op een ontwikkeling die verder gaat dan procesoptimalisatie alleen. De RFID-chip verbindt ontwerp, productie, logistiek en service binnen één informatiestroom. Zodra deze informatie ook door aannemers, onderhoudspartijen, woningcorporaties of opdrachtgevers wordt gebruikt, ontstaat feitelijk een keten-informatiesysteem waarin meerdere organisaties afhankelijk worden van dezelfde productdata. De chip verandert daarmee van intern hulpmiddel in een interface tussen organisaties en markeert de verschuiving van productinformatie naar keteninformatie.

Vanuit dat perspectief verschuift de betekenis van digitalisering. Het gaat niet langer uitsluitend om efficiëntere productie, maar om het opbouwen van een informatie-infrastructuur rond fysieke bouwcomponenten. Dat roept vragen op rond data-eigenaarschap, interoperabiliteit, governance en digitale verantwoordelijkheid. Veel organisaties komen pas met deze vraagstukken in aanraking wanneer de operationele voordelen van digitalisering al zichtbaar zijn geworden.

Tegelijkertijd ontstaat een nieuwe afhankelijkheid van data, software en interne kennisdragers. Juist wanneer medewerkers met domeinkennis zelf applicaties ontwikkelen, wordt het belangrijk aandacht te besteden aan architectuur, documentatie, beheerbaarheid en continuïteit. De snelheid waarmee AI-ondersteunde ontwikkeltools softwareproductie democratiseren, vergroot immers ook het risico op versnippering, technische schuld en afhankelijkheid van individuele kennisdragers wanneer governance achterblijft. Uit een reactie van De Mors op LinkedIn blijkt echter dat het bedrijf deze risico’s expliciet adresseert via interne AI-richtlijnen, architectuurprincipes en afspraken rond gegevensbescherming, integratie en menselijke controle.

Ook security krijgt in deze context een andere betekenis. RFID-technologie maakt uitgebreide traceerbaarheid en koppeling van productinformatie mogelijk, maar internationale onderzoeken laten zien dat RFID-systemen aandacht vragen voor vraagstukken rond identificatie, authenticatie en gegevensbescherming wanneer zij onderdeel worden van bredere informatieketens. Naarmate digitale productidentiteiten belangrijker worden binnen productie- en serviceketens, verschuift security van een technisch vraagstuk naar een strategisch onderdeel van de informatie-infrastructuur.

Conclusie
Voor zover ik het van de buitenkant kan beoordelen, is De Mors niet simpelweg een timmerfabriek die digitaliseert, maar ontwikkelt het geleidelijk een geïntegreerde informatieomgeving rond fysieke bouwcomponenten. De papierloze fabriek, RFID-gestuurde werkstromen en intern ontwikkelde softwaretoepassingen laten zien hoe data steeds meer verweven raakt met het primaire productieproces. Daarbij ligt de betekenis van de RFID-chip niet alleen in efficiëntere productie, maar ook in het creëren van een digitale identiteit voor ieder product, waardoor ontwerpdata, logistiek en service met elkaar verbonden worden.

Tegelijkertijd laat de inzet van AI-ondersteunde ontwikkeltools zien hoe software-ontwikkeling verschuift richting medewerkers met domeinkennis, waardoor digitale innovatie dichter op de operatie komt te liggen. Daarmee illustreert De Mors een ontwikkeling die breder zichtbaar wordt binnen de maakindustrie: digitale technologie ondersteunt niet langer uitsluitend processen, maar wordt geleidelijk onderdeel van het product, de keten en de organisatie zelf. Zij verschuift daarmee steeds meer naar een productiefactor die net zo bepalend wordt als materiaal, machines en vakmanschap. De volgende stap ligt niet zozeer in méér AI-toepassingen, maar in het duurzaam integreren van deze mogelijkheden binnen architectuur, governance, processen en dagelijkse werkpraktijken.

Naarmate meer bedrijfskennis wordt vastgelegd in data, software en digitale productidentiteiten, worden architectuur, governance, security en kennisborging steeds belangrijker. De Mors laat daarmee niet alleen zien hoe een middelgrote maakonderneming succesvol digitaliseert, maar ook welke nieuwe organisatorische vraagstukken ontstaan wanneer informatie een volwaardig productiemiddel wordt. Juist daardoor wordt de menselijke factor niet minder belangrijk, maar anders: minder gericht op routinematige uitvoering en steeds meer op vakmanschap, interpretatie, samenwerking en het vermogen om technologie betekenisvol toe te passen.

Bronnen

• De Mors B.V. (2022, 15 september). De Mors trendsettend met Digitale Fabriek.
• De Mors B.V. (z.d.). Kozijnen – Digitale Fabriek [Video].
• Kozijnenvanhout.nl. (2020, 19 oktober). Achter de schermen: zo werkt de chip in houten kozijnen.
• Renovatie Totaal. (2022, 27 september). De bouwsector digitaliseert: De Mors loopt voorop.
• Renovatie Totaal. (2022, 20 september). Trendsettend met digitalisering.
• Matrix Software. (z.d.). RFID en MES-oplossing voor deur- en kozijnproductie.
• Brainport Industries. (z.d.). Digitale Fabriek van de Toekomst.
• Duursma, J. (2026). LinkedIn-post over vibecoding en Jacco Kettelarij bij De Mors.
• De Mors B.V. (2026, 29 mei). Reactie op LinkedIn-discussie over vibecoding, AI-kaders en softwareontwikkeling binnen De Mors. LinkedIn.

Disclaimer
Dit artikel is samengesteld op basis van openbare bronnen en online onderzoek. Voor het verzamelen, verkennen en vergelijken van bronnen is gebruik gemaakt van Perplexity Pro. De analyse, structurering, redactionele bewerking en tekstuele uitwerking zijn ondersteund met ChatGPT. De inhoud, interpretaties en conclusies blijven de verantwoordelijkheid van de auteur.