Het bericht werd bijna 10 miljoen keer bekeken en kreeg wereldwijd veel aandacht. Bier stelde dat open-source AI-tools zoals OpenClaw het mogelijk maakten om met beperkte technische kennis en lage kosten grootschalige spam- en phishingcampagnes op te zetten. Aanleiding voor de waarschuwing was de snelle opkomst van toegankelijke AI-systemen waarmee phishingberichten, scamoproepen en geautomatiseerde fraude op grote schaal kunnen worden geproduceerd.

Ruim negentig dagen later blijkt dat de voorspelde instorting van digitale communicatie is uitgebleven. E-mail, berichtenapps en telefonie functioneren nog steeds zonder grootschalige ontwrichting. Wel laten meerdere onderzoeken zien dat spam, phishing en digitale fraude verder toenemen. CBS News meldde dat het aantal robocalls in de Verenigde Staten in 2025 steeg naar gemiddeld 2,56 miljard per maand, tegenover 2,14 miljard in 2024. Het aantal scamteksten groeide van ongeveer 7 miljard berichten in 2021 naar circa 19 miljard in 2024. Daarnaast namen de financiële verliezen door telefoonscams volgens gegevens van de Federal Trade Commission met 16 procent toe tussen de eerste helft van 2024 en de eerste helft van 2025.

De beschikbare onderzoeken schetsen een genuanceerder beeld dan de oorspronkelijke “infocalyps”-voorspelling. Het probleem is niet dat communicatiekanalen plotseling uitvallen, maar dat schaalbare automatisering de druk op filtersystemen en gebruikers vergroot. Experts signaleren dat generatieve AI het eenvoudiger maakt om overtuigende phishingberichten, neptelefoontjes en gepersonaliseerde scams te produceren. Ook voice cloning krijgt steeds meer aandacht als opkomende fraudevorm waarbij stemmen van familieleden, collega’s of helpdeskmedewerkers worden nagebootst. Tegelijkertijd blijven technische en bestuurlijke tegenmaatregelen achter. In de Verenigde Staten heeft minder dan de helft van de telecombedrijven verplichte anti-robocallmaatregelen volledig ingevoerd, terwijl e-maildiensten zoals Gmail begin 2026 tijdelijk problemen hadden met hun spamfilters.

Nederland laat een vergelijkbaar beeld zien. Volgens de Fraudehelpdesk steeg het aantal meldingen van digitale fraude van ongeveer 57.800 in 2023 naar ruim 101.000 in 2025. Het gemelde schadebedrag groeide in dezelfde periode van €44,5 miljoen naar €68,5 miljoen. Vooral telefonische fraude nam sterk toe. Alleen al in het eerste kwartaal van 2025 kwamen bijna 9.800 meldingen van verdachte telefoongesprekken binnen, ruim drie keer zoveel als een jaar eerder. Bankhelpdeskfraude blijft daarbij een van de grootste schadeposten. Het CBS schatte dat circa 2,5 miljoen Nederlanders in 2025 slachtoffer werden van een vorm van online criminaliteit.

De Nederlandse cijfers wijzen echter niet op een volledige ontwrichting van digitale communicatie. E-mailfilters, anti-phishingsystemen en maatregelen van partijen als SIDN en banken functioneren nog steeds op grote schaal. Het Cybersecuritybeeld Nederland 2025 concludeert expliciet dat bestaande beveiligingsmaatregelen “nog steeds effectief” zijn tegen veel AI-versterkte aanvallen. Tegelijkertijd neemt de belasting voor gebruikers zichtbaar toe. Zij moeten steeds vaker controleren of berichten, telefoontjes en betaalverzoeken authentiek zijn. Vooral telefonie blijkt kwetsbaar, omdat Nederland nog geen breed ingevoerd systeem heeft voor verificatie van caller-ID’s, vergelijkbaar met het Amerikaanse STIR/SHAKEN-model.

De beschikbare data ondersteunen daarom geen scenario van een plotselinge “infocalyps”, maar wel dat van een geleidelijke erosie van vertrouwen in digitale communicatie. AI speelt daarin vooral de rol van versneller en schaalvergroter van bestaande fraudevormen. Het probleem is niet alleen technisch, maar ook bestuurlijk. Technische oplossingen bestaan grotendeels al, maar implementatie, handhaving en samenwerking tussen telecombedrijven, banken, platformen en toezichthouders blijven achter bij de snelheid waarmee fraudemethoden zich ontwikkelen.

Functionele onbruikbaarheid van communicatiekanalen zou meetbaar zichtbaar moeten zijn in structureel verlies van vertrouwen, massale kanaalverlating of ernstige verstoring van dagelijks digitaal verkeer. Daarvan is op dit moment nog geen sprake. Wel groeit de noodzaak om digitale communicatie beter te authenticeren en gebruikers minder afhankelijk te maken van vertrouwen op basis van alleen stem, telefoonnummer of afzendernaam.

Bronnen

• Afreen, P. (2026, 12 februari). X product head warns AI spam can make iMessage and Gmail unusable. The News International.
• Bier, N. (2026, 11 februari). Prediction: In less than 90 days.
• Capelle, R. (2026, 29 maart). Infocalyps. Quapelle.
• CBS. Veiligheidsmonitor 2025.
• CBS News. (2025). Robocalls on the rise: Here’s why. CBS News.
• Derksen, M. (2026, 2 februari). OpenClaw: krachtig, populair maar ook risicovol. Upstream.
• Fraudehelpdesk. (2026). Terugblik op 2025.
• NCTV. (2025). Cybersecuritybeeld Nederland 2025. Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.
• Rijksoverheid. (2024). 1 op de 10 Nederlanders vorig jaar online opgelicht.
• SIDN. (2025). Transparantierapport abuse-aanpak 2024.