Verliefd op een algoritme

door Marco Derksen op 21 september 2026

In zijn boek Dit is AI wijst Ilyaz Nasrullah op een voorbeeld uit de op Star Trek geïnspireerde tv-serie The Orville dat laat zien wat er kan gebeuren wanneer digitale gegevens worden gebruikt om een persoon na te bootsen. Het gaat om Lasting Impressions, de elfde aflevering van het tweede seizoen, die in de VS werd uitgezonden op 21 maart 2019. Daarin vindt de bemanning een tijdcapsule die in 2015 in Saratoga Springs, New York, is begraven.


In de tijdcapsule bevindt zich onder meer een beschadigde iPhone. Nadat chief engineer John LaMarr en Yaphit het toestel hebben hersteld, blijken de opgeslagen berichten, foto’s, video’s, voicemails en e-mails nog toegankelijk.

De telefoon was van Laura Huggins, gespeeld door Leighton Meester. Laura woonde in 2015 in Saratoga Springs, werkte bij Macy’s en trad daarnaast als singer-songwriter op in lokale cafés. Ze speelde gitaar en zong, soms begeleid door andere muzikanten. In een videoboodschap richt ze zich tot degene die haar telefoon ooit zal vinden. Ze geeft die persoon toestemming om de inhoud te bekijken, omdat ze verwacht dat ze tegen die tijd al lang overleden zal zijn.

Ruim 405 jaar later, in het vroege jaar 2421, raakt piloot Gordon Malloy steeds meer geïnteresseerd in Laura. Via haar digitale nalatenschap leert hij iets over haar humor, onzekerheden, relaties en muzikale ambities. Hij uploadt de gegevens van de telefoon naar de simulator van het ruimteschip. De computer gebruikt die informatie om een interactieve reconstructie te maken van Laura, haar omgeving en haar vermoedelijke reacties. Deze simulatie, Laura Alpha, wordt in het verhaal niet voorgesteld als het voortbestaan van Laura’s bewustzijn, maar als een computerconstructie op basis van de gegevens die zij in 2015 heeft achtergelaten.

Wanneer Gordon de simulatie binnenstapt, komt hij terecht op een feest bij Laura thuis. Zij kent hem niet en neemt aan dat hij via gezamenlijke kennissen is gekomen. Gordon vertelt niet dat hij uit de toekomst komt. Laura nodigt hem uit om naar een optreden in een café te komen. Daar ziet hij haar als zangeres en gitarist en krijgt hij een beeld van haar wens om meer met muziek te doen. Tijdens een optreden zingt ze That’s All I’ve Got to Say, een nummer van Jimmy Webb. Voor Gordon is Laura niet langer alleen een verzameling foto’s en berichten. Binnen de simulatie ervaart hij haar als iemand met wie hij kan praten en die zelfstandig lijkt te reageren.

Gordon laat vervolgens een gesynthetiseerde versie van Laura’s telefoon met hem verbinden. Daardoor kan de gesimuleerde Laura hem ook bellen en berichten sturen wanneer hij niet in de simulatorruimte is. Het contact ontwikkelt zich tot een romantische en seksuele relatie. Gordon gaat haar steeds meer als zijn partner behandelen. Dat wordt concreet tijdens een spelletjesavond waarvoor hij kapitein Ed Mercer, Kelly Grayson, John LaMarr en Talla Keyali uitnodigt.

Ook voor de andere bemanningsleden wordt zichtbaar hoeveel betekenis Gordon aan de relatie is gaan geven. Zij zijn kritisch en Gordon verdedigt zijn positie tegenover zijn collega’s. Hij vraagt wat ‘echt’ eigenlijk betekent wanneer een computerpersonage overtuigend genoeg is om als persoon te worden ervaren. Hij vergelijkt Laura onder meer met Isaac, een kunstmatige levensvorm aan boord van the Orville. Zijn collega’s brengen daartegenin dat de oorspronkelijke Laura al eeuwen dood is en dat Laura Alpha een simulatie blijft.

Er ontstaat een interessant conflict rond Greg, een man die Laura sinds 2006 kende. Laura omschreef hem als gepassioneerd, intelligent en grappig. Hij had haar aangemoedigd haar verlegenheid te overwinnen en als zangeres en gitarist voor publiek op te treden. Hun relatie kwam later onder druk te staan doordat Greg werkloos en onverantwoordelijk werd, maar kort voordat Laura haar telefoon in de tijdcapsule plaatste, kwamen ze weer bij elkaar. Laura vertelde haar vriendin Trisha dat zij zich kon voorstellen uiteindelijk met hem te trouwen. Voor Gordon wordt Greg een probleem wanneer ook de gesimuleerde Laura opnieuw voor hem kiest.

Gordon gebruikt zijn controle over de simulatie om Greg uit Laura Alpha te verwijderen. Zonder Greg verandert ook Laura zelf. Ze heeft minder vertrouwen in haar muziek, treedt niet meer op en blijft bij Macy’s werken. Haar uiterlijk en veel van haar herinneringen blijven hetzelfde, maar haar levensloop en gedrag veranderen. Wie Greg verwijdert, verandert dus ook Laura. De reconstructie blijkt afhankelijk van de relaties en gebeurtenissen uit haar oorspronkelijke leven. Gordon herstelt Greg uiteindelijk in de simulatie, hoewel hij weet dat Laura daardoor niet voor hem zal kiezen. Daarna neemt hij afscheid. In het café zingen Gordon en Laura samen nog eenmaal That’s All I’ve Got to Say.

De simulatie lijkt op Laura, maar is Laura niet. Voor Gordon maakt dat weinig verschil: hij wordt verliefd en ervaart ook het verlies als echt. Wanneer hij Greg uit de simulatie verwijdert, blijkt bovendien dat hij Laura naar zijn hand kan zetten. Daarmee raakt de aflevering aan de vraag waar Nasrullah op wijst: wanneer gaan we een overtuigende simulatie behandelen alsof er werkelijk een mens tegenover ons staat?

Bronnen

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Laatste blogs

Bekijk alle blogs (1464)
Contact