De Taiwanese cyberambassadeur en voormalig minister van Digitale Zaken Audrey Tang ziet een andere toekomst voor AI dan die van Silicon Valley. In een NRC-interview met Wouter van Noort keert zij zich tegen het ideaal van de technological singularity: een hypothetisch omslagpunt waarop AI de menselijke intelligentie overtreft en de technologische ontwikkeling zo snel gaat dat de gevolgen nauwelijks nog te overzien zijn. Tang waarschuwt vooral voor de technocratische toekomstvisie die zij hiermee verbindt, waarin AI steeds meer menselijke taken en beslissingen overneemt en technologische macht zich concentreert. Haar alternatief is plurality, een visie die zij samen met Glen Weyl en anderen uitwerkt in het gelijknamige boek uit 2024. Daarin staat technologie centraal die samenwerking tussen mensen en gemeenschappen versterkt, zonder hun verschillen uit te wissen. Uitgangspunt is een samenleving van overlappende gemeenschappen, waarin technologie kan bijdragen aan democratische vernieuwing.
Tang onderscheidt drie samenhangende oplossingsrichtingen:
- De eerste is technologische decentralisatie, met open AI-modellen die lokaal kunnen draaien en door gebruikers kunnen worden aangepast. Als voorbeeld noemt zij Clef, een door Cloudflare ontwikkeld beslismodel dat vooraf gedefinieerde antwoord-mogelijkheden beoordeelt. De open modelgewichten maken lokale toepassing mogelijk, al vraagt de volledige versie aanzienlijke rekenkracht. Clef kan menselijke besluit-vorming ondersteunen, maar ook worden ingezet om beslissingen te automatiseren. Technische openheid garandeert daarmee overigens nog geen menselijke zeggenschap. Tang spreekt in dit verband over data soil in plaats van data oil: gegevens als gemeenschappelijke voedingsbodem in plaats van een grondstof die door technologiebedrijven wordt gewonnen.
- De tweede richting is democratische zeggenschap over AI. In het essay Let the People Set the Pace of Frontier AI stellen Tang en politicoloog Hélène Landemore een permanent mondiaal burgerberaad met duizend gelote deelnemers voor. Dit beraad zou maatschappelijke grenzen aan krachtige AI helpen bepalen en onafhankelijke evaluaties beoordelen. Bedrijven en overheden zouden verplicht moeten worden publiekelijk en gemotiveerd op aanbevelingen te reageren. Daarmee willen de auteurs democratische invloed op AI-ontwikkeling institutioneel verankeren en internationale samenwerking bevorderen. Als praktijkvoorbeeld noemt Tang Taiwan, waar 447 geselecteerde burgers in 2024 deelnamen aan een beraad over onder meer online fraude. De uitkomsten droegen bij aan de beleidsontwikkeling, al is de precieze invloed op wetgeving niet volledig vastgesteld. In Plurality wordt deze benadering breder uitgewerkt als een manier om democratische besluitvorming met digitale technologie te vernieuwen.
- De derde richting betreft prosociale media: digitale platforms die wederzijds begrip en overeenstemming bevorderen. Het Taiwanese platform Pol.is gebruikt AI om gedeelde standpunten tussen uiteenlopende groepen zichtbaar te maken. Binnen het bredere participatieproces vTaiwan werden deze inzichten besproken met betrokkenen en vertaald naar beleidsvoorstellen. De regulering van Uber laat zien dat deze aanpak invloed kan hebben op beleid. Een casestudy van My Vote Forward laat echter zien dat die invloed afhankelijk bleef van politieke bereidheid. Overheidsinstanties bepaalden welke onderwerpen werden behandeld en waren niet verplicht aanbevelingen over te nemen. Het voorbeeld onderstreept het belang van institutionele verankering voor duurzame democratische zeggenschap.
Tangs visie raakt ook aan individuele autonomie. Zij pleit voor het beperken van verslavende schermprikkels en waarschuwt voor antropomorfisering van chatbots, waardoor gebruikers AI-systemen menselijke eigenschappen kunnen toeschrijven.
De centrale gedachte is dat AI menselijke handelingsbekwaamheid en collectieve besluitvorming moet versterken. Pluraliteit draait om het vermogen van mensen en gemeenschappen om verschillen productief te maken en gezamenlijk te handelen. De beschreven initiatieven laten zien hoe deze visie in de praktijk vorm kan krijgen. Of ze op grotere schaal bijdragen aan democratische zeggenschap en een andere verdeling van macht, hangt mede af van de institutionele inrichting. De voorstellen van Tang en Landemore benadrukken dat betekenisvolle participatie vraagt om daadwerkelijke invloed op de besluitvorming en publieke verantwoording door degenen die beslissingsmacht hebben.
Bronnen
- Chen, M., Reneau, A., & Flansburg, K. (2026, 1 oktober). Introducing Clef: Our open-source decision models, and new RL fine-tuning platform. Cloudflare Blog.
Kurzweil, R. (2005). The singularity is near: When humans transcend biology. Viking. https://books.google.com/books?id=88U6hdUi6D0C - Landemore, H., & Tang, A. (2026, 23 september). Let the people set the pace of frontier AI. Noema.
- Millett, M. (2026, 26 oktober). vTaiwan: How a civic tech community built an open consultation process for national rules. My Vote Forward
- Tang, A. (2026, 29 juli). Mainichi interview [Interview]. SayIt.
- Van Noort, W. (2026, 13 november). Zo kan de AI-toekomst er ook uitzien: technologie die samenwerking versterkt in plaats van mensen uit elkaar speelt. NRC.
- Vinge, V. (1993). The coming technological singularity: How to survive in the post-human era. NASA.
- Weyl, E. G., Tang, A., & ⿻ Community. (2024). Plurality: The future of collaborative technology and democracy.
