Centraal in de documentaire staat het IGV Fieldlab, een samenwerkingsomgeving voor informatiegestuurde veiligheid. Veiligheidsprofessionals, overheden, kennisinstellingen en bedrijven ontwikkelden en beproefden er gezamenlijk oplossingen. Op initiatief van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland en SAIL werkten meer dan 35 organisaties aan het delen van informatie en het ondersteunen van de veiligheidsoperatie.

Een belangrijk hulpmiddel was de digital twin: een digitale weergave van het evenementengebied met actuele informatie over onder meer drukte, mobiliteit en scheepvaart. Eerdere werkwijzen steunden op waarnemingen, camerabeelden en gegevens uit afzonderlijke systemen. De digital twin bracht die informatie samen op een kaart, zodat gebruikers ontwikkelingen in samenhang konden bekijken en scenario’s konden onderzoeken. Overleg en afzonderlijke dashboards blijven bruikbaar, maar vragen meer inspanning van mensen om zelf het totaalbeeld te vormen.

Het doel was een Common Operational Picture (COP): een gedeeld operationeel beeld. Via de Data Services Hub van KPN werden gegevens beschikbaar gemaakt, terwijl de organisaties die ze aanleverden de regie hielden over het gebruik ervan. Gebruikers zagen informatie die paste bij hun rol en toegangsrechten.

De documentaire laat zien hoeveel mensenwerk daarvoor nodig is. Tijdens ontwikkeldagen werkten partners aan concrete veiligheidsvragen. In de zogenoemde boiler room, een fysieke plek binnen het operationele centrum, beoordeelden deskundigen informatie en bespraken zij vragen uit de operatie. Daarin herken ik het grenswerk waarover ik eerder schreef: professionals verbinden verschillende werkwijzen, belangen en technische systemen. Dat vraagt om wederzijds begrip, afspraken over verantwoordelijkheden en het vertalen van operationele vragen naar technische oplossingen.

Een betrokkene beschrijft bijvoorbeeld hoe bezoekers via de SAIL-app werden gevraagd een andere terugroute te nemen toen een ongunstige bezoekersstroom dreigde te ontstaan. Politie en brandweer leverden daarnaast dronebeelden aan om het zicht op de situatie te verbeteren. Zo laat de film goed zien hoe informatie wordt gebruikt bij operationele keuzes.

Vooral de wisselwerking tussen ontwikkelen en uitvoeren sluit aan bij mijn eerdere blog over collectieve ambidexteriteit. Collectieve ambidexteriteit gaat over het vermogen van zelfstandige organisaties om samen betrouwbaar uit te voeren én te vernieuwen. Bij SAIL brachten professionals vragen uit de operatie in, waarna ontwikkelaars samen met hen aan oplossingen werkten. Nieuwe toepassingen werden vervolgens in de praktijk beproefd.

Daarmee is IGV Fieldlab SAIL voor mij niet alleen een erg goed voorbeeld van digitale transformatie, maar ook een prachtige praktijkcasus met kenmerken van collectieve ambidexteriteit. Technologie, werkwijzen en samenwerking ontwikkelden zich in samenhang. Hoe duurzaam het gezamenlijke leervermogen is en in welke mate de aanpak tot betere veiligheidsbesluiten leidt, is me nog niet helemaal duidelijk, maar dat gaan we vast nog een keer horen.

Complimenten aan Joshua en de makers voor het zichtbaar maken van het werk achter de schermen. Ik ga de documentaire zeker inzetten in het leerprogramma Leiderschap bij digitale transformatie van de Politieacademie. De film biedt genoeg om te bespreken: hoe geef je ruimte aan gezamenlijke vernieuwing, wie neemt welke beslissingen en hoe blijf je aanspreekbaar op je eigen verantwoordelijkheid?

Bronnen

• Derksen, M. (2026, 15 oktober). De rol van grenswerk in de ambidextere overheidsorganisatie. Upstream.
• Derksen, M. (2026, 20 oktober). Van organisatie naar netwerk: de weg naar collectieve ambidexteriteit. Upstream.
• SAIL Amsterdam. (2025, 24 augustus). SAIL 2025: Een driedubbel jubileum dat de harten van velen heeft verwarmd.
• Serrão, J. (Regisseur). (2026). Behind The SAIL [Documentaire]. Archwork.